Delegacioni Shqiptar në këtë takim kryesohej nga Z. Selim Belortaja, Zëvendës Ministër i Jashtëm, Z. Arian Starova, Zv Ministër i Mbrojtjes dhe Kryetar i AMAC, Z. Sajmir Repishti, Shef i Seksionit të Marrëdhënieve me Kombet e Bashkuara në Ministrinë e Jashtme, Z. Arben Braha, Drejtor i AMAE-s dhe Z. Veri Dogjani, Koordinator i AMAE-s për Asistencën për të Aksidentuarit nga Minat. Anëtarët e Delegacionit ndoqën sesionet përkatëse dhe morën pjesë në diskutime të ndryshme. Gjatë ceremonisë së hapjes, Z. Belortaja ishte një nga folësit që mbajtën fjalime përshëndetëse. Në fjalën e tij Z. Belortaja theksoi angazhimin e Shqipërisë si vendi me Presidencën e rradhës së Konventës.

Gjatë periudhës 1 vjeçare të Presidencës shqiptare pritet të zhvillohen një sërë aktivitetesh të rëndësishme si: takimet e Komitetit Koordinues të Shteteve Palë të Konventës; promovimi i universalizimit të Konventës; organizimi i disa aktiviteteve rajonale, midis të cilëve edhe një i tillë në Shqipëri lidhur me asistencën ndaj të mbijetuarve nga minat; si dhe drejtimi i mbledhjeve të ndërmjetme të Konventës deri në Takimin e 11-të të Shteteve Palë, që do të zhvillohet në Kamboxhia në nëntor 2011.

Takimi i 10-të pritet të vlerësojë arritjet e shteteve palë në përmbushjen e detyrimeve që rrjedhin nga Konventa drejt arritjes së qëllimit final të saj “Për një botë pa mina”. Ky takim do të trajtojë dhe do të marrë vendimet përkatëse për çështje të rëndësishme të Konventës, si raportimi për shkatërrimin e stoqeve të minave kundër-personit, për pastrimin e fushave të minuara, për mbështetjen ndaj të mbijetuarve, forcimin e asistencës dhe bashkëpunimit ndërkombëtar për arritjen e këtyre objektivave, si dhe vlerësimin e punës së Njësisë Mbështetëse të Zbatimit të Konventës.

Konventa për Ndalimin e Përdorimit, Magazinimit, Prodhimit dhe Transferimit të Minave Kundër-Personit dhe Shkatërrimin e tyre, e vitit 1997, u adoptua në Oslo dhe u hap për nënshkrim në Otavë. Ajo ka 156 shtete palë, të cilat e kanë nënshkruar dhe ratifikuar Konventën.

127 Shtete morën pjesë në Samitin e Kartagjenës me mbi 40 përfaqësues në nivel të lartë politik. Gjithsej mbi 1000 delegatë ishin të pranishëm në atë që quhet një nga mbledhjet më të mëdha të shteteve dhe aktivistëve të cilët janë të vendosur ti japin fund vuajtjeve të shkaktuara nga minat kundër personit. Gjithashtu, mbi 35 aktivitete u zhvilluan paralelisht gjatë Samitit.

Samiti u parapri nga një sërë aktivitetesh të fokusuara tek gratë, vajzat, djemtë dhe burrat me aftësi të kufizuar. Këto aktivitete përfshinin një garë 5 kilometra të gjatë për atletët, dhe personave me karrocë. Gjithashtu, gjatë ceremonisë së hapjes, Zëvendës Presidenti Kolumbian Z. Santos Calderon theksoi çështjet kyçe për zbatimin e Konventës për Ndalimin e Minave Kundër Personit siç janë: përdorimi i minave kundër personit nga grupet e armatosura të vendeve jo palë dhe asistenca ndaj të aksidentuarve.

Delegacioni Shqiptar në Samit u kryesua nga Zëvendës Ministri i Mbrojtjes / Kryetari i AMAC, Z. Arian Starova dhe i përbërë nga Sekretari i Përgjithshëm i Ministrisë së Punëve të Jashtme Z. Gazmend Turdiu, Shef i Sektorit të Kombeve te Bashkuara në Ministrinë e Punëve të Jashtme Z. Saimir Repishti, si dhe përfaqësues të Qendrës Shqiptare të Veprimit ndaj Minave (AMAE): Arben Braha -Drejtori i AMAE, Veri Dogjani - Koordinatori i Asistencës për të Aksidentuarit nga Minat dhe Juliana Buzi - Specialiste e Programit të AMAE.

Delegacioni Shqiptar deklaroi në këtë samit të rëndësishëm se Shqipëria ka përfunduar pastrimin e të gjitha zonave të ndotura me mina duke zbatuar Nenin 5 të Konventës për Ndalimin e Minave Kundër Personit. Kjo deklaratë u përshëndet nga të gjithë delegatët e pranishëm. Shqipëria është një nga shtetet e para me probleme të konsiderueshme të ndotjes me mina kundër personit e cila deklaron përfundimin e operacioneve të çminimit në të gjitha zonat e ndotura me mina dhe municione të tjera thërrmuese. Pas një dekade pune dhe mbështetje nga komuniteti ndërkombëtar, më shumë se 16 milion meter katrorë tokë u pastruan në verilindje të Shqipërisë, ku u identifikuan dhe u shkatërruan 12.452 mina kundër personit, 4.965 municione të paplasura dhe 152 mina anti tank.

Në kuadër të Samitit të Kartagjenës në 1 Dhjetor 2009, u mbajt një takim paralel i organizuar nga DCA, ITF dhe AMAE për të infomuar rreth progresit, sfidave dhe mësimeve të nxjerra nga programi i çminimit në Shqipëri. Në këtë takim paralel ishin të pranishëm përfaqësues të vendeve donatore dhe organizata ndërkombëtare siç janë Departamenti Amerikan i Shtetit, Gjermania, Kanadaja, Republika Çeke, UNDP, CMC, ICBL, etj, të cilët lavderuan punën e Shqipërisë drejt përmbushjes së Nenit 5 të Konventës.

Delegacioni Shqiptar në këtë Samit raportoi gjithashtu mbi progresin e bërë deri tani në sigurimin e asistencës për të aksidentuarit nga minat, rehabilitimit mjeksor dhe ri-integrimit social-ekonomik të tyre. Koordinatori i AMAE-s për Asistencën ndaj të aksidentuarve nga minat mori pjesë në Programin tre ditor Paralel të Asistencës për të Aksidentuarit nga minat të organizuar nga Njësia Mbështetëse e GICHD për Zbatimin e Konventës.

Një tjetër aspekt i rëndësishëm i Samitit ishte zgjedhja e Shqipërisë si vendi që do të marrë presidencën e Takimit të Dhjetë të Shteteve Palë i cili do të mbahet në Gjenevë në Nëntor 2010. Presidenti i ardhshem u zgjodh unanimisht Z. Gazmend Turdiu, Sekretar i Përgiithshëm i Ministrisë së Punëve të Jashtme të Shqipërisë. Zgjedhja e Shqipërisë nga Shtetet e tjera Palë si shteti President i radhës i Konventës është një vlerësim i pjesëmarrjes aktive dhe frytëdhënëse si dhe angazhimit të Shqipërisë në nivel ndërkombëtar në kuadër të Konventës.

Gjatë takimit të Nivelit të Lartë të Samitit, Kryetarët e Delegacioneve firmosën Deklaratën e Kartagjenës si një dokument i cili konfirmon vazhdimin e angazhimit politik për një botë të pastër nga minat. Gjithashtu, Plani i Veprimit i Kartagjenës u adoptua nga komuniteti ndërkombëtar, duke finalizuar kështu një punë prej pesë ditësh të Konventës për Ndalimin e Minave Kundër Personit.

Fjalimi i hapjes u mbajt nga Zëvendës Ministri i Mbrojtjes, Z. Arian Starova, i cili ndër të tjera u shpreh se “Të dëmtuarit nga minat kanë qenë dhe janë në nevojë të jashtëzakonshme për t’u ndihmuar, disa prej tyre ndoshta për një kohë të gjatë. Në sajë të mbështetjes së dhënë në veprimtaritë e ngjashme të mëparshme, shumë prej tyre janë ndihmuar bujarisht bashkë me familjet duke u dhënë mundësinë të dëmtuarve që të vazhdojnë studimet, të marrin trajtimin e nevojshëm shëndetësor, ose ndihmën ekonomike të nevojshme për të pasur një jetë sa më normale”.

Përfaqësuesja e Përhershme e PNUD, Znj. Gulden Turkoz-Cosslett tha se “Shumë partnerë u bashkuan për të dhënë asistencë financiare dhe teknike me qëllim që Shqipëria të ishte e pastër nga minat”. Ajo theksoi rolin kryesor të PNUD në ndërtimin e kapaciteteve për koordinimin e operacioneve të veprimit ndaj minave në terren si dhe vecanërisht mbështetjen financiare të Departamentit Amerikan të Shtetit, Gjermanisë, Kanadasë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Komisionit Europian në kryerjen e operacioneve të çminimit.

Fjalën më pas e mori Gazmend Geca, një i aksidentuar nga minat, i cili ndau me të pranishmit momentin tragjik të aksidentit si dhe i bëri atyre një apel për të ndihmuar të aksidentuarit e tjerë nga minat kështu që ata të mund të integrohen në shoqëri.

Ambasadori Withers, pasi shprehu mirënjohjen e tij për donacionet e bëra nga të gjithë pjesëmarrësit, tha ndër të tjera se “Është e drejta e fëmijëve të luajnë me objekte pa patur frikën se këto objekte janë municione lufte dhe është detyra jonë të mbrojmë të drejtat e tyre”

Në “Darkën e Një mijë Gostive 2009” u grumbulluan 12,245 dollarë amerikanë të cilat do të dyfishohen nga Departamenti Amerikan i Shtetit nëpërmjet Fondit Ndërkombëtar të Besimit në Slloveni. Paratë e dhuruara do të përdoren në ndihmë të reintegrimit social ekonomik të fëmijëve të dëmtuar nga minat dhe municionet e paplasura.

Pjesëmarrësit në seminar përfshinin përfaqësues nga vendet e ndotura me mina në Europën Juglindore, të mbijetuar nga minat dhe municionet e tjera të pashpërthyera, donatorë, organizata jo qeveritare lokale dhe ndërkombëtare të cilat kanë kontribuar në veprimin ndaj minave në rajon.

Qëllimi i Seminarit të Tiranës ishte të analizonte progresin e bërë dhe sfidat në Europën Juglindore në përmbushjen e objektivave të Konventës per Ndalimin e Minave kundër Personit. Konventa ndalon përdorimin e minave kundër personit dhe i kërkon Shteteve Palë të shkatërrojnë të gjitha stoqet e minave te depozituara, të pastrojnë të gjitha zonat e minuara dhe të sigurojnë asistencë për të aksidentuarit.

Seminari u hap me fjalime të nivelit të lartë, ku u bë dhe deklarimi nga Z. Petrit Karabina, Zëvendës Minister i Mbrojtjes i Republikës së Shqipërisë dhe Kryetar i AMAC, se Shqipëria ka përfunduar pastrimin e të gjitha zonave të minuara në verilindje të Shqipërisë në përputhje me nenin 5 të Konventës.
 “Pas pothuajse një pune dhjetevjecare, Shqipëria është krenare të deklarojë se ajo ka përmbushur detyrimet e Konventës përpara afatit të përcaktuar” u shpreh z. Karabina. “Mbi 14 million metra katrorë tokë e minuar, tashmë është pastruar nga minat për t’iu dorëzuar komunitetit për përdorim. Tashmë njerëzit në verilindje të Shqipërisë mund të përdorin tokën e tyre dhe të ndihen të sigurt”. Sipas Z. Karabina, duke pastruar zonat e ndotura me mina, “Shqipëria tregoi dhe njëherë vullnetin e saj per të promovuar paqen në rajonin e Europës Juglindore” .

Ndër të tjera, pjesëmarrësit në seminar u shprehën se partneriteti kombëtar luan një rol të rëndësishëm në sigurimin e zbatimit të plotë të Konventës. Gjithashtu, u theksua rëndësia e partneritetit me donatorët, me burime rajonale financimi dhe zbatimi (ITF), me operatorë jo-qeveritare (DanChurchAid) dhe me PNUD. Pjesëmarrësit u shprehen se suksesi i Shqipërisë është arritur me bashkëpunimin e partnerëve në kohëra të këqija dhe të mira, me kontributin e tyre në planet kombëtare dhe duke treguar angazhim deri në përfundim të punës. Gjithashtu, u theksua se Shqipëria është shembulli i një partneriteti efikas në shkatërrimin e të gjitha stoqeve të minave kundër personit duke u bërë kështu rasti i parë ku Fondi i Besimit i NATO-s u përdor si një mjet për të kanalizuar fondet dhe për të ndihmuar në zbatimin e këtij aspekti të Konventës.
Gjithashtu, në kuadër të seminarit, u organizua një program paralel për ekspertët në fushën e asistencës ndaj të aksidentuarve nga minat, të cilët u përqëndruan në sfidat dhe sukseset në adresimin e nevojave dhe të drejtave të personave të aksidentuar nga minat në rajon. Programi përfshiu diskutime mbi rehabilitimin mjekësor dhe fizik, mbështetjen psikologjike dhe fuqizimin ekonomik të personave të aksidentuar nga minat. Gjatë fjalimit të hapjes, Zëvendës Ministri i Shëndetësisë, Z. Ivanaj, u shpreh se “Një nga prioritetet e Ministrisë së Shëndetesisë për personat e dëmtuar dhe me aftësi të kufizuar ka qenë ngritja, organizimi, forcimin dhe shtrirja e sistemit të urgjences mjekesore si dhe rritja e cilesise ne fushën e rehabilitimit fizik”.

Në 7 Tetor, 2009 pjesëmarrësit vizituan Qarkun e Kukësit, zonë e prekur nga minat kundër personit në Shqipëri. Kjo vizitë i dha mundësinë pjesëmarrësve të shikonin nga afër punën e bërë në Repartin e Fizioterapisë, Repartin e Protezimit, dhe pajisjet e Radiologjisë në Spitalin Rajonal të Kukësit, kapacitete të cilat janë në ndihmë të personave të aksidentuar nga minat. Pjesëmarrësit gjithashtu u pritën nga autoritetet dhe organizata jo qeveritare lokale, të cilët i informuan të pranishmit mbi veprimin ndaj minave në rajon.

Seminari i Tiranës për një Europë Juglindore të Pastër nga Minat i përmbushi me sukses qëllimet e tij, ndër të tjera: fuqizimin e bashkëpunimit midis vendeve të tjera në rajon për të përmbushur detyrimet e Konventës dhe promovimin e paqes.

Mbeshtetja organizative e seminarit u sigurua nga Qendra Shqiptare e Veprimit ndaj Minave (AMAE) dhe Njësia Mbështetëse e Zbatimit të Konventës (ISU).

Ministria e Puneve te Jashtme e Shqipërisë, me mbështetjen e Bashkimit Europian, do të organizoje Seminarin e Tiranës për një Europë Juglindore të Pastër nga Minat, i cili do të mbahet, në Hotel Tirana Internacional, ne datat 7 - 9 Tetor, 2009.

Seminari i Tiranës do të jetë një nga gjashtë seminaret rajonale të cilët i paraprijnë Konferencës së Dytë të Rishikimit mbi Konventën për Ndalimin e Përdorimit, Magazinimit, Prodhimit dhe Transferimit të Minave kundër Personit si dhe Asgjesimin e tyre. Këto seminare janë bërë të mundura falë mbështetjes së Bashkimit Europian nëpërmjet një inisiative për një “Aksion të Përbashkët” te miratuar vitin e kaluar.

Qëllimi i Seminarit të Tiranës është të analizojë progresin e bërë dhe sfidat në Europën Juglindore në përmbushjen e objektivave të Konventës, e cila do të kontribuojë dukshëm në suksesin e Konferencës se Dytë të Rishikimit e cila do te mbahet në Kolumbi.

Vendet e prekura nga minat në Europën Juglindore, donatorë dhe organizata lokale dhe ndërkombëtare të cilat kanë kontribuar në veprimin ndaj minave në rajon janë ftuar në këtë seminar.

Theksojmë se kjo konferencë do të jetë e rëndësishme për vendin tonë pasi do të evidentohen arritjet në përmbushjen e deryrrimeve të Konventës mbi Ndalmin e Minave dhe forcimit të bashkëpunimit rajonal të ekspertëve të veprimit ndaj minave.

Në kuadër të kësaj conference do të mbahet edhe programi Paralel një ditor mbi Asistencën ndaj të Askidentuarve do të mbahet në 8 tetor, 2009. Ekspertë të Asistencës për të Aksidentuarit nga rajoni, organizata lokale/ndërkombëtare si dhe të aksidentuar nga minat janë ftuar në marrin pjesë në këtë aktivitet për të analizuar sfidat dhe mesimet e nxjerra gjatë dhënies së asistencës.

Qendra Shqiptare e Veprimit ndaj Minave (AMAE), në cilësinë e organit kombëtar koordinues dhe monitorues për veprimin ndaj minave është duke bashkëpunuar me Njësinë Mbështetëse të Zbatimit të Konventës mbi Ndalimin e Minave kundër Personit (ISU) në Qendrën Ndërkombëtare të Gjenevës për Cminime Humanitare, në organizimin e kësaj konference.

Per më shumë information në lidhje me Seminarin rajonal të Tiranës, ju lutem kontaktoni ne: amaealbania@amae.org.al

Link: Programme of the Conference (pdf file, 250kB)

Takimi i Komitetit te Përhershëm mbi Konventën e Ndalimit të Minave Kundër Personit

Udhëtim në Verilindje të Shqipërisë në zonat e minuara

Në dhjetor të vitit 2005 Asambleja e Përgjithshme deklaroi datën 4 prill si "Ditën Nërkomërare për Asistencën dhe Ndërgjegjësimin mbi Rrezikun e Minave". Kjo ditë shërben për të kujtuar se miliona njërës në rrëth 80 shtete ende jetojnë me frikën e minave dhe municioneve shpërthyese të luftës.

Për të përkujtuar këtë ditë, autoritetet locale së bashku me komunitetin lokal, organizatat lokale dhe të mbijetuarit nga shpërthimi i minave organizuan aktivitetet e mëposhtme me qëllimin për të arritur ndërgjëgjësimin publik mbi rrezikun e minave dhe municioneve shpërthyese të luftës si dhe eliminimin e tyre:
Një konkurs me krijime artistike me femijë nga 13 shkolla në zonat e prekuara nga minat në verilindje të Shqipërisë. Ky aktivitet u organizua në bashkëpunim me autoritetet lokale dhe rajonale të prefekturës së Kukësit, OJQ-ve lokale të përfshirë në Edukimin e Popullsisë mbi Rrezikun e Minave, të mbijetuarit nga shpërthimi i minave dhe organizata e çminimit.
- Intervistë në radion BBC - Sektori Shqiptar me një të mbijetuar nga shpërthimi i minave, polic kufitar i plagosur gjatë patrullimit të kufirit në vitin 1999, tregoi historinë dhe eksperiecën e tij nga dita e aksidentit dhe proçesin e integrimit të tij në shoqeri.
- Ekspozitë e Veprimit ndaj Minave e organizuar nga MRA të Titulluar "Drejt një Shqipërie pa Mina" e cila ishte e hapur për publikun dhe autoritetet lokale.
- Në 6 prill, 2009 në Pallatin e Kulturës të Kukësit u hap një ekspozitë fotografike me foto të bëra nga Shoqata e Viktimave të Minave dhe Armëve në Kukës. Fotot pasqyruan aktivitetet e veprimit ndaj minave gjatë: pastramit të minave, edukimit të popullësisë mbi rrezikun e minave dhe asistencës për të aksidentuarit. Materiale mbi ndërgjegjësimin u shpërndanë gjatë aktivitetit.
- Një reportazh televiziv Televizioni Lokal në Kukës gjatë së cilit do u trajtua Edukimi mbi Rrezikun e Minave dhe Asistenca e të Aksidentuarëve në Shqipërinë verilindore.